Turystyka w Polsce

wczasy, wakacje, urlop

 

Kuźnia wodna w Oliwie

11 October 2011r.

Wyniosły skraj zalesionej wysoczyzny morenowej pożłobiony jest w rejonie Oliwy kilkoma malowniczymi dolinami, stanowiącymi ulubione miejsca spacerów i wypoczynku mieszkańców Gdańska. Największą i szeroko rozgałęzioną doliną, ciągnącą się kilka kilometrów w głąb pagórkowato-leśnego terenu ptynie kręty i bystry Potok Oliwski o długości około 5 km. Byt on od początku XIII w. źródłem energii, wykorzystywanej do poruszania tzw. "młynów", zakładanych najpierw przez miejscowych cystersów, a w późniejszych wiekach przez kupców gdańskich. Młynami nazywano różnego rodzaju zakłady produkcyjne, jak kuźnie wodne, folusze, olejarnie, młyny zbożowe i prochowe, papiernie i inne. Wielki rozwój tego ośrodka produkcyjnego przypada na wieki XVI, a głównie XVII, kiedy nad Potokiem Oliwskim i jego dwoma większymi dopływami - potokami: Prochowym i Rynarzewskim pracowało 23 zakłady, w tym 13 lub 14 kuźni żelaza, miedzi i stali.


Muzeum Narodowe w Gdańsku

17 October 2011r.

Jego siedzibą jest dawny klasztor Franciszkanów, wzniesiony przez nich pod koniec XV w. W tym czasie powstały trzy skrzydła gmachu z kilku okazałymi, zachowanymi do dzisiaj pomieszczeniami w postaci gotyckich sal oraz nieregularnego czworoboku krużganków, otaczających niewielki wirydarzyk, w którym urządzona jest obecnie ekspozycja kamiennej rzeźby renesansowej i barokowej. Nie zachowały się, niestety, gotyckie cele zakonników na piętrze budynku. Czwarte, zachodnie skrzydło dobudowano dopiero w 2 poł. XVI w., po przejęciu w 1555 r. przez miasto całego kompleksu klasztornego i przeznaczeniu części mieszkalnej na siedzibę uczelni, którą otwarto 13 VI 1558 r. Było to znane w dziejach kultury Gdańska Gimnazjum Akademickie, nazywane także Ateneum Gdańskim. Prusacy, opanowawszy Gdańsk w 1793 r.,urządzili w dawnym gimnazjum halę targową i później lazaret, a wreszcie więzienie. Ostatecznie, nie chcąc łożyć na renowację zrujnowanego budynku, przekazali go miastu, które początkowo pozostawiło ruderę własnemu losowi.


Opactwo pocysterskie w Oliwie

08 October 2011r.

Opactwo pocysterskie w Oliwie Zapewne już w XIII w. wytyczone terytorium opactwa cystersów w Oliwie opasano w następnym stuleciu murem, którego przebieg jest nam tylko częściowo znany. Z ogrodzenia tego dochował się do dzisiaj jedynie sędziwy Dom Bramny, niegdyś główny wjazd na teren klasztoru, nazywany od 1709 r. "Domem Zarazy". Wznosi się on przy ul. I Armii Polskiej 15, dawnym rynku osady przyklasztornej. W XIV w. również skonstruowano drugi, wewnętrzny mur, otaczający kościół i klasztor. Przebudowywano go w XVI w. i w 1608 r" kiedy uzyskał dzisiejszą wysokość i kształt. Idąc od strony parku cfo katedry ogląda się ten relikt budownictwa obronnego opactwa ze śladami otworów strzelniczych, wzmocniony rodzajem baszty, usytuowanej w północno-zachodnim narożniku założenia. Minąwszy ją, staje się na placyku przykościelnym, ku któremu zwrócony jest fronton świątyni pocysterskiej. Gdy bullą Universa Christi fidelium cura, ogłoszoną 30 XI11925 r. przez papieża Piusa XI erygowana została pod presją niemiecką, a wbrew woli ludności polskiej diecezja gdańska, wówczas kościół poklasztorny podniesiony został do godności katedry.


Pałac Opacki w Oliwie

15 October 2011r.

Pośrodku parku i w bezpośrednim sąsiedztwie prezbiterium katedry oliwskiej wznosi się dwuskrzydłowy pałac, dawna siedziba opatów cysterskiego klasztoru w Oliwie. Przez kilkanaście lat po ostatniej wojnie był ruiną po pożarze, spowodowanym w 1945 r. przez uciekających hitlerowców. W pierwszej połowie lat sześćdziesiątych odbudowało pałac Muzeum Pomorskie w Gdańsku na siedzibę działu etnograficznego, który otwarto w 1965 r. w tzw. nowym pałacu, czyli południowym skrzydle, zaś wschodnie, czyli stary pałac oddany został po zakończeniu odbudowy Instytutowi Budownictwa Wodnego PAN. Jak wynika z notatki opata Kaspra Geschkau, wpisanej do kannałów klasztoru oliwskiego w 1579 r. ów pałac stanął na miejscu, na którym zwykli byli przemieszkiwać założyciele klasztoru, czyli książęta pomorscy. Jest to budowla częściowo gotycka, zapewne z XV w., z piwnicą zasklepioną krzyżowo. Fragmenty średniowiecznego muru ściany wschodniej pozostawiono nieo-tynkowane. W tym budynku bawił dwukrotnie, w 1594 i 1598 r., król Zygmunt III Waza. Pierwotnie był to obiekt parterowy, nadbudowany prawdopodobnie po pożarze w 1577 r. o piętro, później przebudowany.