Turystyka w Polsce

Brama Złota

03 October 2011r.

Okazałą tę budowlę wznieśl i w latach 1612-14 Abraham van den Blocke i Jan Strakowski. Stanęła na miejscu starej gotyckiej bramy z 1346 r., znanej z obrazu Antoniego Moellera Grosz czynszowy, namalowanego w 1601 r. Wyszukany kształt nowego obiektu bramnego, bogaty wystrój plastyczny na fasadach oraz interesujące zwieńczenie w postaci attyki i dwu grup kamiennych posągów świadczą, że bramę tę zafundował sobie Gdańsk dla uświetnienia wejścia na najparadniejszy ciąg uliczny, jakim jest po dziś dzień ul. Długa i Długi Targ. Mając na myśli głównie reprezentację, nie zapomniano jednak o wyposażeniu budynku w bronę, nieodłączny Brama Złota w Gdańsku, w głębi Wieża Więzienna element bram obronnych. W szlachetnych i harmonijnie skomponowanych kształtach tego pięknego dzieła epoki renesansu widać wyraźny wpływ sztuki włoskiej, podczas gdy wystrój plastyczny nawiązuje do niderlandzkich wzorów ornamentacyjnych. Fasady wschodnią i zachodnią bramy porządkują smukłe kolumny, zwieńczone głowicami jońskimi w dolnej, a korynckimi w górnej płaszczyźnie budowli oraz wydatne gzymsy nad kondygnacjami. Ze skromnym zdobnictwem fasady przyziemia kontrastuje znaczna obfitość roślinno-fantazyjnych elementów dekoracyjnych drugiej kondygnacji, nad którą rysuje się spokojnym rytmem układ tralek i rzeźbionych cokołów dźwigających zespoły kamiennych figur. W dolnych fryzach umieszczono napisy złotymi literami, wyrażające ideały i pragnienie ludzkości. Jeden z nich, znajdujący się od strony miasta głosi: Concordia respublicae parvae crescund, discordia magnae concidunt = Zgodą dochodzą państwa małe do znaczenia, niezgoda prowadzi wielkie do upadku. Programy ideowe wyrażają również zestawienie alegorycznych figur wieńczących bramę. Od strony zewnętrznej stanęły wyobrażenia "Pokoju", "Wolności", "Bogactwa" i "Sławy", a od strony miasta "Zgody", "Sprawiedliwości", "Pobożności" i "Roztropności". Pierwotne posągi wykonane w 1648 r. przez Piotra Ringeringa usunięto w 1880 r., obecne wykonano w trakcie odbudowy bramy po 1945 r. na podstawie XVII-wiecznych sztychów Falcka Polonusa. Odtwórcami byli artyści: K. Lech, T. Godziszewski, S. Horno-Popławski, A. Smolana i A. Wiśniewski.

Brama Złota, atrakcje, Gdańsk, zabytki