Turystyka w Polsce

Pomorze Zachodnie

05 December 2012r.

Pomorze zachodnie leżąc nad Morzem Bałtyckim, jednym z dwóch wielkich mórz zamkniętych Europy, wciągnięte było w orbitę wielkich wydarzeń historycznych i związków gospodarczych, jakie te morza wokół siebie skupiały. Morze bowiem w większym stopniu wiąże, niż dzieli leżące nad nim krainy. Dogodność neutralnych, nie należących do nikogo dróg, jakimi są szlaki morskie, bogactwo połowów morskich każą wyżej cenić przybrzeżne obszary od urodzajniejszych nawet okolic, leżących wewnątrz kraju. Pomorze zajmuje dużą część południowego wybrzeża Bałtyku i jego najdalej na południe wciskającej się zatoki. Tym tłumaczy się łagodny klimat, a więc krótszy niż w okolicach północnych okres utrzymywania się pokrywy lodowej na morzu i drogach wodnych. Tu znajduje się jeden z najbardziej naturalnych portów Bałtyku, Szczecin, sięgający swymi wpływami poprzez żeglowną Odrę w głąb lądu aż po góry. Zaleta to, której nie posiada Sztokholm, Tallin, Helsinki ani nawet Gdynia. Pomorze leży na wprost najdalej wysuniętej ku południowi i najurodzajniejszej krainy Szwecji—Skanii, niedaleko wysp duńskich, cieśnin Bałtyku i Kanału Kilońskiego, stąd już wiedzie krótka droga do Anglii i na wszystkie wielkie szlaki morskie. Położenie Pomorza w południowo-zachodniej części Bałtyku, przy największym zbliżeniu państw skandynawskich i Europy środkowej, znalazło swój oddźwięk w historii i gospodarce tego kraju. I w stosunku do reszty krain Polski Pomorze zajmuje wyjątkowe miejsce. Duży kraj, jak Polska, może się w dzisiejszym zrozumieniu gospodarczym wtedy normalnie rozwijać, gdy ma odpowiedniej długości linię brzeżną i porty, za pośrednictwem których może bez krępowania się umowami sąsiedzkimi swobodnie utrzymywać stosunki handlowe z całym światem. I odwrotnie, kraj nadbrzeżny, jak Pomorze, żyć może tylko wtedy, gdy opiera się o gospodarkę zaplecza, jakim jest dorzecze Odry. Cała Polska, pokryta gęstą siecią dopływów Wisły i Odry, ma lekki skłon ku północnemu zachodowi znajdując tam naturalne oparcie w 500-kilometrowej linii brzeżnej i portach, przede wszystkim dwóch głównych i naturalnych u ujścia Wisły i Odry. Wyjątkowe znaczenie i wartość ma wybrzeże Pomorza Zachodniego. Ciągnie się ono przeszło 300 km. Posiada szereg zagospodarowanych kąpielisk z bogatymi źródłami solankowymi, posiada przede wszystkim porty, z których największy, Szczecin, przez swoje położenie należy do najbardziej naturalnych portów Bałtyku. Pomorze przy swej granicy na wyspie Uznam i przy kolanie Odry pod Cedynią wysuwa się najdalej na zachód dochodząc prawie do 14° długości geograficznej wschodniej. Dzięki posiadaniu tej rozległej linii brzeżnej Polska staje się w pełni państwem morskim, a przez analogię budowy krajobrazu Pomorza Zachodniego, Pomorza Wschodniego i Mazowieckiego powstaje na północy Polski jednolity pas krajobrazowy, tworzący razem z całym dorzeczem Odry i Wisły najbardziej zespoloną całość geograficzną i gospodarczą środkowej części Europy. Dzisiejsza rzeźba Pomorza jest dziełem zlodowacenia dyluwialnego i procesów rzeźbotwórczych, które po ustąpieniu lodowca dokonywały się i stale się dokonują. By jednak zdać sobie sprawę z właściwości podłoża, w którym procesy te się odbywają, wypada zapoznać się pobieżnie z dawniejszymi dziejami geologicznymi tego obszaru. Śladami najstarszej formacji geologicznej są liczne źródła solankowe występujące w pasie przybrzeżnym mniej więcej od Darłowa aż po świnoujście na wschód od Odry i częściowo również w głębi Pomorza (jak np. koło Białogardu) w pasie będącym przedłużeniem obszaru solankowego kujawskiego. Utwory te pochodzą z końca okresu permskiego, kiedy morze formacji cechsztyńskiej zalewało ten obszar Europy. Najliczniejsze źródła solankowe znajdują się w Kołobrzegu, Koszalinie, Kamieniu Pom. Sól kołobrzeska eksploatowana była już w X wieku i wywożona aż do wieku XVIII. Przed wojną było tu czynnych 20 źródeł o 6 % zawartości soli. Jedno ze źródeł w Kamieniu Pom. tryska z głębokości 600 m i daje na minutę 600 litrów solanki. Głębokie wiercenia na Pomorzu wykazały istnienie skał wieku jurajskiego. Oznacza to, że w jurze obszar Pomorza był przynajmniej częściowo zalany przez morze. Osadziło ono piaskowce i wapienie, występujące bliżej powierzchni tylko na wyspie Wolin, nad Dziwną, na wschód od Kamienia, nad Parsętą. Również w dolnej i górnej kredzie kraina pomorska była dnem mórz, które bądź cofały się odsłaniając ląd, bądź znów zalewały cały ten obszar, pozostawiając różnej grubości osady morskie w postaci wapieni, margli i wapnistych piaskowców.

wczasy, atrakcje, pomorze, natura